Vikhe Patil Hospital : नेत्रदानाचे महत्त्व समाजातील सर्वसामान्य नागरिकांपर्यंत पोहोचविणे, नेत्रदानासंदर्भातील गैरसमज दूर करणे तसेच कॉर्निया व नेत्रदान प्रक्रियेबाबत शास्त्रीय माहिती नागरिकांना उपलब्ध करून देण्याच्या उद्देशाने डॉ. विखे पाटील मेमोरियल हॉस्पिटल, अहिल्यानगर येथील नेत्ररोग विभागाच्या वतीने नेत्रदान जनजागृती कार्यक्रमाचे आयोजन करण्यात आले. या कार्यक्रमाच्या माध्यमातून नेत्रदानाचे वैद्यकीय, सामाजिक व मानवी महत्त्व अधोरेखित करण्यात आले.
डॉ. विखे पाटील मेमोरियल हॉस्पिटलमध्ये नेत्ररोग विभागासोबतच नेत्रपेढी देखील कार्यरत असून, नेत्रदानाच्या माध्यमातून उपलब्ध होणाऱ्या कॉर्नियाचा गरजू रुग्णांना दृष्टी पुनर्स्थापनेसाठी उपयोग होऊ शकतो. त्यामुळे नेत्रदानाबाबत समाजामध्ये व्यापक जनजागृती निर्माण करणे आणि अधिकाधिक नागरिकांना नेत्रदानासाठी प्रोत्साहित करणे, हा या उपक्रमाचा महत्त्वपूर्ण उद्देश होता.
कार्यक्रमामध्ये नेत्ररोग विभागातील डॉक्टरांनी नेत्रदानाचे महत्त्व, कॉर्नियाचे कार्य, कॉर्नियाशी संबंधित विविध आजार, कॉर्नियाच्या आजारांमुळे होणारे दृष्टीदोष तसेच नेत्रदानानंतर त्याचा वैद्यकीय पद्धतीने होणारा उपयोग याबाबत सविस्तर माहिती दिली. कॉर्निया हा डोळ्याच्या पुढील बाजूस असलेला पारदर्शक भाग असून, त्यामध्ये निर्माण होणाऱ्या विविध विकारांमुळे व्यक्तीच्या दृष्टीवर गंभीर परिणाम होऊ शकतो. अशा परिस्थितीत योग्य रुग्णांसाठी उपलब्ध होणाऱ्या दान केलेल्या कॉर्नियामुळे दृष्टी पुनर्स्थापित करण्यास मदत होऊ शकते, याबाबत उपस्थितांना मार्गदर्शन करण्यात आले.
नेत्रदान कोण करू शकते, नेत्रदानासाठी कोणत्या बाबी महत्त्वाच्या असतात, मृत्यूनंतर नेत्रदानाची प्रक्रिया कशा पद्धतीने केली जाते, नेत्रदानासाठी कुटुंबीयांची भूमिका काय असते तसेच नेत्रदानासंदर्भात समाजात असलेले गैरसमज कोणते आहेत, याबाबतही डॉक्टरांनी माहिती दिली. नेत्रदान ही वैद्यकीयदृष्ट्या नियोजित प्रक्रिया असून, त्याबाबत नागरिकांनी योग्य माहिती जाणून घेणे आवश्यक आहे, असे यावेळी स्पष्ट करण्यात आले.
नेत्ररोग विभागाच्या विभागप्रमुख डॉ. अरुंधती पांडे यांनी यावेळी मार्गदर्शन करताना नेत्रदानाचे महत्त्व अधोरेखित केले. समाजामध्ये नेत्रदानासंदर्भात अनेक गैरसमज आढळून येतात. हे गैरसमज दूर करण्यासाठी सातत्याने जनजागृती करणे आवश्यक असल्याचे त्यांनी सांगितले. मृत्यूनंतर केलेल्या नेत्रदानातून एखाद्या दृष्टीहीन व्यक्तीच्या आयुष्यात प्रकाश आणण्याची संधी मिळते. त्यामुळे नागरिकांनी नेत्रदानाचा संकल्प करून या सामाजिक कार्यात योगदान द्यावे, असे आवाहन त्यांनी केले.
यावेळी डॉ. सुवर्णा कल्पड आणि डॉ. आकांक्षा पंडित यांनीही उपस्थितांना नेत्रदानासंदर्भात मार्गदर्शन केले. नेत्रदानाची प्रक्रिया, कॉर्नियाचे महत्त्व तसेच नेत्रदानाबाबत नागरिकांनी कोणती काळजी घ्यावी, याबाबत त्यांनी माहिती दिली. नेत्रदानाविषयी योग्य माहिती समाजातील प्रत्येक घटकापर्यंत पोहोचविणे गरजेचे असून, कुटुंबातील व्यक्तींनी नेत्रदानाबाबत परस्परांशी संवाद साधून जागरूकता निर्माण करावी, असे यावेळी सांगण्यात आले.
नेत्रदान हे केवळ वैद्यकीय उपचारासाठी आवश्यक असलेले दान नसून, ते सामाजिक बांधिलकी आणि मानवी संवेदनशीलतेचे प्रतीक आहे. एखाद्या व्यक्तीच्या मृत्यूनंतर त्याच्या नेत्रदानामुळे दुसऱ्या व्यक्तीला दृष्टी मिळण्याची शक्यता निर्माण होते. दृष्टी प्राप्त झाल्यामुळे दृष्टीहीन व्यक्तीच्या शैक्षणिक, व्यावसायिक आणि सामाजिक जीवनाला नव्याने दिशा मिळू शकते. त्यामुळे नेत्रदानाच्या माध्यमातून मृत्यूनंतरही समाजासाठी योगदान देण्याची संधी नागरिकांना मिळते, याबाबत कार्यक्रमातून जनजागृती करण्यात आली.
हा जनजागृती कार्यक्रम डॉ. सुजयदादा विखे पाटील (मुख्य कार्यकारी अधिकारी – डॉ. विठ्ठलराव विखे पाटील फाउंडेशन, अहिल्यानगर) यांच्या प्रेरणेतून आणि डॉ. अभिजीत दिवटे (डायरेक्टर मेडिकल) तसेच डॉ. अरुण त्यागी (डायरेक्टर क्लिनिकल) यांच्या मार्गदर्शनाखाली आयोजित करण्यात आला. कार्यक्रमाच्या यशस्वी आयोजनासाठी डॉ. सतीश मोरे (वैद्यकीय अधीक्षक) यांचे मार्गदर्शन लाभले. तसेच हॉस्पिटलमधील सर्व प्रशासकीय अधिकारी आणि संबंधित विभागातील अधिकारी व कर्मचारी यांनी कार्यक्रमाच्या आयोजनासाठी सहकार्य केले.
डॉ. विखे पाटील मेमोरियल हॉस्पिटलमध्ये रुग्णांना अत्याधुनिक व दर्जेदार नेत्रसेवा उपलब्ध करून देण्याबरोबरच नेत्रदान आणि कॉर्नियाशी संबंधित सेवांसाठी नेत्रपेढीच्या माध्यमातून कार्य केले जात आहे. या सुविधेमुळे नेत्रदानाबाबत जनजागृती करण्यास तसेच गरजू रुग्णांना आवश्यक त्या वैद्यकीय सेवेपर्यंत पोहोचविण्यास महत्त्वपूर्ण मदत होत आहे. त्यामुळे नागरिकांनी नेत्रपेढीच्या माध्यमातून उपलब्ध असलेल्या सेवांची माहिती घेऊन नेत्रदान चळवळीस सहकार्य करावे, असे आवाहन यावेळी करण्यात आले.
नेत्रदानाबाबत नागरिकांमध्ये जागरूकता वाढविणे, वैज्ञानिक दृष्टिकोनातून नेत्रदानाची माहिती समाजापर्यंत पोहोचविणे आणि दृष्टीहीन व्यक्तींना दृष्टी मिळवून देण्यासाठी सामाजिक सहभाग वाढविणे, या उद्देशाने राबविण्यात आलेल्या या उपक्रमाला महत्त्व प्राप्त झाले. नेत्रदानासंदर्भातील गैरसमज दूर करून अधिकाधिक नागरिकांनी नेत्रदानाचा संकल्प करावा, तसेच आपल्या कुटुंबीयांमध्ये आणि समाजामध्ये नेत्रदानाचे महत्त्व सांगावे, असे आवाहन कार्यक्रमातून करण्यात आले.
“नेत्रदान हे मृत्यूनंतरही समाजासाठी योगदान देण्याचे श्रेष्ठ माध्यम असून, आपल्या नेत्रदानामुळे एखाद्या व्यक्तीच्या आयुष्यात दृष्टीचा प्रकाश निर्माण होऊ शकतो,” हा संदेश या जनजागृती कार्यक्रमातून देण्यात आला.
