Vivekanand Patil : पुण्यात गेल्या ११ दिवसांपासून सुरू असलेल्या महाराष्ट्र लोकसेवा आयोगाच्या (MPSC) विद्यार्थ्यांच्या आंदोलनाला अखेर सरकारच्या आश्वासनांनंतर स्थगिती देण्यात आली आहे. या आंदोलनात आपल्या भाषणांनी आणि ठाम भूमिकेमुळे चर्चेत आलेले कोल्हापूरचे तरुण आंदोलक विवेकानंद पाटील आता पुढे काय करणार, याकडे सर्वांचे लक्ष लागले आहे. ते पुन्हा स्पर्धा परीक्षांच्या अभ्यासाला लागणार की राजकारणात प्रवेश करणार, असा प्रश्न उपस्थित होत असतानाच त्यांनी दिलेल्या सूचक उत्तरामुळे चर्चांना सुरुवात झाली आहे.
आंदोलनामुळे विवेकानंद पाटील चर्चेच्या केंद्रस्थानी
MPSC परीक्षांमधील कथित अनियमितता आणि पेपरफुटीच्या मुद्द्यावरून पुण्यात विद्यार्थ्यांनी आंदोलन सुरू केले होते. एस. एम. जोशी पुलाजवळ सुरू असलेल्या या आंदोलनात मोठ्या संख्येने विद्यार्थी सहभागी झाले होते. आंदोलनादरम्यान विवेकानंद पाटील यांनी विद्यार्थ्यांच्या मागण्या प्रभावीपणे मांडल्या. त्यांच्या भाषणांमधून स्पर्धा परीक्षांची तयारी करणाऱ्या तरुणांच्या अडचणी आणि नाराजी समोर आली.
या आंदोलनाला राष्ट्रवादी काँग्रेसचे आमदार रोहित पवार यांच्यासह विविध राजकीय व्यक्तींनी पाठिंबा दिला. आंदोलनाच्या काळात विवेकानंद पाटील यांची भूमिका विशेष चर्चेत आली. त्यांच्या भाषणांची दखल घेत काही राजकीय नेत्यांनीही त्यांना राजकारणात येण्याबाबत विचारणा केल्याचे वृत्त आहे.
अभ्यास की राजकारण? विवेकानंद पाटील नेमकं काय म्हणाले?
आंदोलन स्थगित झाल्यानंतर विवेकानंद पाटील यांना त्यांच्या पुढील वाटचालीबाबत प्रश्न विचारण्यात आला. आता MPSC चा अभ्यास सुरू ठेवणार की राजकारणात प्रवेश करणार, अशी विचारणा त्यांना करण्यात आली. यावेळी त्यांच्या आसपास उपस्थित असलेल्या विद्यार्थ्यांनी उत्साहात प्रतिक्रिया दिली. विवेकानंद पाटील हे २०२९ मध्ये आमदार होतील, अशा घोषणा विद्यार्थ्यांनी दिल्याचे वृत्त आहे. मात्र, विवेकानंद पाटील यांनी राजकारणात प्रवेश करण्याबाबत कोणतीही स्पष्ट घोषणा केली नाही. त्यांनी “कालाय तस्मै नमः” असे म्हणत या प्रश्नाचे उत्तर भविष्यात मिळेल, अशी भूमिका मांडली. त्यांच्या या उत्तरामुळे राजकीय प्रवेशाबाबत उत्सुकता वाढली असली, तरी त्यांनी प्रत्यक्षात राजकारणात येण्याचा निर्णय घेतल्याचे अद्याप स्पष्ट झालेले नाही.
शिवेंद्रराजे भोसले यांच्यासमोर विद्यार्थ्यांची भूमिका ठाम
आंदोलनाच्या शेवटच्या टप्प्यात राज्याचे सार्वजनिक बांधकाम मंत्री शिवेंद्रराजे भोसले यांनी सरकारच्या वतीने विद्यार्थ्यांशी चर्चा केली. विद्यार्थ्यांच्या मागण्यांवर तोडगा काढण्यासाठी रात्री उशिरापर्यंत वाटाघाटी सुरू होत्या.
MPSC अध्यक्ष विवेक भीमनवार यांच्या राजीनाम्याची मागणी विद्यार्थ्यांनी लावून धरली होती. मात्र, सरकारने तातडीने राजीनामा देण्याऐवजी चौकशीची प्रक्रिया स्वीकारली. यामुळे सुरुवातीला विद्यार्थ्यांमध्ये नाराजी दिसून आली.
या वेळी विवेकानंद पाटील यांनी विद्यार्थ्यांना आपल्या मागण्यांबाबत ठाम राहण्याचे आवाहन केले. मराठ्यांच्या इतिहासाचा संदर्भ देत त्यांनी युद्ध जिंकल्यानंतर तहाच्या वेळी अपेक्षित यश मिळत नाही, अशा आशयाची भूमिका मांडली. सरकारचे प्रतिनिधी म्हणून आलेल्या शिवेंद्रराजे भोसले यांच्याबद्दल आदर व्यक्त करतानाच त्यांनी आंदोलनावर यापूर्वी करण्यात आलेल्या टीकेचाही उल्लेख केला.
सरकारकडून कोणती आश्वासने देण्यात आली?
विद्यार्थ्यांच्या आंदोलनानंतर सरकारने अनेक मागण्यांवर सकारात्मक भूमिका घेतल्याचे वृत्त आहे. त्यामध्ये पुढील बाबींचा समावेश आहे.
MPSC अध्यक्षांची चौकशी:
अध्यक्ष विवेक भीमनवार यांना चौकशी पूर्ण होईपर्यंत सक्तीच्या रजेवर ठेवण्याचे ठरले.
चौकशी समिती:
प्रकरणाच्या तपासासाठी पाच सदस्यीय समिती नेमण्याचे मान्य करण्यात आले. समितीला चौकशीसाठी दोन महिन्यांचा कालावधी देण्यात आल्याचे वृत्त आहे.
रिक्त पदांची भरती:
पुढील तीन वर्षांत ७० हजार रिक्त पदे भरण्याचे आश्वासन देण्यात आले.
परीक्षांची पद्धत: MPSC च्या सर्व परीक्षा ऑफलाइन पद्धतीने घेण्याबाबत मान्यता देण्यात आल्याचे वृत्त आहे.
आंदोलकांवरील गुन्हे:
आंदोलनात सहभागी विद्यार्थ्यांवरील गुन्हे मागे घेण्याचे आश्वासन देण्यात आले.
भरती प्रक्रियेत बदल:
२०२७ मधील गट-क पदांच्या संख्येत वाढ आणि आयोगाच्या सदस्यसंख्येत वाढ करण्याबाबतही निर्णय जाहीर करण्यात आले. या आश्वासनांनंतर विद्यार्थ्यांनी आंदोलन स्थगित केले.
