PF Account : कर्मचारी भविष्य निर्वाह निधी संघटनेने (EPFO) आपल्या सदस्यांना अधिक सुविधा देण्यासाठी आता काही महत्त्वपूर्ण बदल केले आहे. ज्याचा फायदा मोठ्या प्रमाणात कर्मचाऱ्यांना होणार आहे.
आपल्या PF खात्यातून पैसे काढणे आणि दावे (Claims) दाखल करणे आता खूपच सोपे झाले आहे. जर तुम्ही पगारदार कर्मचारी असाल आणि PF खात्यात योगदान देत असाल, तर गरजेच्या वेळी तुम्ही यातून पैसे काढू शकता.
PF मधून पैसे ऑनलाइन कसे काढावेत?
तुमचे EPF (कर्मचारी भविष्य निर्वाह निधी) पैसे ऑनलाइन काढण्यासाठी, तुमच्याकडे एक ‘सक्रिय’ (Active) ‘युनिव्हर्सल अकाउंट नंबर’ (UAN) असणे आवश्यक आहे. तसेच, या UAN साठी आधार आणि बँक खात्याची ‘KYC पडताळणी’ प्रक्रिया पूर्ण झालेली असणे गरजेचे आहे. या प्रक्रियेसाठी साधारणपणे ७ ते २० दिवसांचा कालावधी लागतो. शिवाय, नोकरी सोडल्यानंतर किंवा निवृत्त झाल्यानंतर दोन महिन्यांनी, तुम्ही तुमच्या खात्यात जमा झालेली संपूर्ण रक्कम काढण्यास पात्र ठरता.
तुमचा UAN आणि पासवर्ड वापरून ‘UAN सदस्य पोर्टल’वर (UAN Member Portal) लॉग इन करा.
तुमच्या KYC ची स्थिती (विशेषतः आधार आणि बँक खात्याचे तपशील) तपासण्यासाठी ‘Manage KYC’ या विभागावर (Section) जा.
‘Online Services’ या टॅबवर क्लिक करा आणि त्यातून ‘Claim’ (दावा) हा पर्याय निवडा (फॉर्म ३१, १९, १०C आणि १०D).
तुमच्या बँक खात्याचे तपशील प्रविष्ट करा आणि त्यांची पडताळणी करा.
‘Verify’ वर क्लिक करा आणि त्यानंतर ‘Proceed for Online Claim’ वर क्लिक करा.
ड्रॉपडाऊन मेनूमधून योग्य प्रकारचा दावा निवडा: जर तुम्ही सध्या नोकरी करत असाल, तर ‘PF Advance (फॉर्म ३१)’ निवडा; किंवा जर तुम्ही नोकरी सोडली असेल, तर ‘Only PF Withdrawal (फॉर्म १९)’ किंवा ‘Only Pension Withdrawal (फॉर्म १०C)’ यांपैकी योग्य पर्याय निवडा.
जर तुमची ‘नोकरी सोडल्याची तारीख’ (Date of Exit) अपडेट केलेली नसेल, तर तुम्ही फॉर्म १०C किंवा फॉर्म १९ साठी अर्ज करू शकत नाही. तुम्हाला ही माहिती ‘Service History’ या विभागात जाऊन अपडेट करावी लागेल.
‘Disclaimer’ (अस्वीकरण) बॉक्सवर टिक करा, तुमच्या आधारशी जोडलेल्या मोबाईल क्रमांकावर आलेला ‘वन-टाइम पासवर्ड’ (OTP) प्रविष्ट करा आणि ‘Submit’ वर क्लिक करा.
त्यानंतर, ७ ते २० दिवसांच्या आत ती रक्कम तुमच्या जोडलेल्या बँक खात्यात जमा केली जाईल. जर तुमचा दावा (Claim) नाकारला गेला, तर त्याबाबतची सूचना EPFO कडून तुमच्या मोबाईल फोनवर पाठवली जाईल; तसेच, दावा नाकारला जाण्याचे कारणही त्यामध्ये नमूद केलेले असेल.
PF मधील रक्कम ऑफलाइन कशी काढावी?
तुमच्या PF खात्यातून रक्कम ऑफलाइन काढण्यासाठी, तुम्ही उपलब्ध असलेल्या दोन ‘Composite Claim Forms’ पैकी कोणताही एक फॉर्म (आधार-आधारित किंवा नॉन-आधार-आधारित फॉर्म) डाउनलोड करून वापरू शकता.
Composite Claim Form (आधार-आधारित): जर तुमचे आधार आणि बँकेचे तपशील UAN पोर्टलवर जोडलेले (seeded) असतील आणि तुमचे UAN सक्रिय असेल, तर तुम्ही हा फॉर्म थेट संबंधित EPFO कार्यालयात नियोक्त्याच्या (employer) साक्षांकनाशिवाय सादर करू शकता.
Composite Claim Form (नॉन-आधार-आधारित): जर तुमचे आधार आणि बँकेचे तपशील UAN पोर्टलवर जोडलेले नसतील, तर तुम्हाला हा फॉर्म भरावा लागेल आणि नियोक्त्याच्या साक्षांकनासह संबंधित EPFO कार्यालयात सादर करावा लागेल.
PF मधून पेन्शन काढण्याबाबतचे नियम:
जर तुमचा सेवा कालावधी ६ महिन्यांपेक्षा कमी असेल, तर तुम्ही पेन्शनची रक्कम काढू शकत नाही.
जर तुमचा सेवा कालावधी ९.५ वर्षांपेक्षा जास्त असेल, तर तुम्हाला एकरकमी रक्कम काढण्याऐवजी मासिक पेन्शन मिळेल.
जर तुमचा सेवा कालावधी ६ महिने ते ९.५ वर्षांच्या दरम्यान असेल, तर तुम्ही ‘फॉर्म 10C’ वापरून पेन्शनची संपूर्ण रक्कम काढू शकता.
EPF मधून पैसे काढण्याचे विविध मार्ग कोणते आहेत?
पूर्ण रक्कम काढणे (Full Withdrawal): तुम्ही तुमच्या EPF मधील संपूर्ण रक्कम केवळ तेव्हाच काढू शकता, जेव्हा तुम्ही निवृत्त झाला असाल किंवा बेरोजगार असाल (शिलकीपैकी ७५% रक्कम त्वरित; आणि उर्वरित २५% रक्कम दोन महिन्यांनंतर).
पेन्शन काढण्याच्या बाबतीत, बेरोजगारीनंतर संपूर्ण रक्कम काढण्यासाठीचा प्रतीक्षा कालावधी वाढवून ३६ महिने करण्यात आला आहे; तर ७५% रक्कम मात्र एका महिन्यानंतर काढता येते.
