अहमदनगर : डीजेच्या वाढत्या आवाजामुळे होणारे ध्वनीप्रदूषण आणि त्याचा नागरिकांच्या आरोग्यावर होणारा परिणाम याविरोधात भूमिका घेणाऱ्या विद्यानंद बापट यांच्यावर हल्ला झाल्याची घटना समोर आली आहे. या घटनेनंतर डीजेच्या कर्णकर्कश आवाजाचा प्रश्न पुन्हा एकदा चर्चेत आला असून, ध्वनीप्रदूषणाविरोधात आवाज उठविणाऱ्यांच्या सुरक्षिततेचाही प्रश्न उपस्थित झाला आहे.
सण, उत्सव, धार्मिक कार्यक्रम तसेच विविध सार्वजनिक कार्यक्रमांमध्ये मोठ्या आवाजात डीजे व ध्वनिक्षेपक वाजविण्याचे प्रमाण गेल्या काही वर्षांत वाढले आहे. रात्री उशिरापर्यंत सुरू राहणाऱ्या या ध्वनिक्षेपकांमुळे परिसरातील नागरिकांना त्रास सहन करावा लागतो. विशेषतः ज्येष्ठ नागरिक, लहान मुले, विद्यार्थी तसेच रुग्णांना मोठ्या आवाजाचा त्रास होतो. याशिवाय ध्वनीप्रदूषणामुळे मानसिक तणाव, झोपेचा त्रास आणि श्रवणशक्तीवर परिणाम होण्याची शक्यता व्यक्त केली जाते.
याच पार्श्वभूमीवर विद्यानंद बापट यांनी डीजेच्या आवाजाविरोधात भूमिका घेतली होती. सार्वजनिक ठिकाणी नियमांचे उल्लंघन करून मोठ्या आवाजात डीजे वाजविला जाऊ नये, अशी भूमिका त्यांनी मांडली. मात्र, या भूमिकेनंतर त्यांच्यावर हल्ला झाल्याने या प्रकरणाला वेगळे वळण मिळाले आहे. मतभेद असले तरी एखाद्या व्यक्तीने मांडलेल्या भूमिकेला उत्तर देताना हिंसाचाराचा मार्ग स्वीकारणे योग्य आहे का, असा सवाल या घटनेनंतर उपस्थित होत आहे.
डीजे आणि ध्वनिक्षेपकांच्या आवाजासाठी प्रशासनाकडून विविध नियम आणि मर्यादा निश्चित करण्यात आलेल्या आहेत. सार्वजनिक शांतता आणि नागरिकांच्या आरोग्याचा विचार करून ध्वनीची पातळी नियंत्रित ठेवणे अपेक्षित आहे. मात्र, प्रत्यक्षात अनेक ठिकाणी या नियमांकडे दुर्लक्ष होत असल्याच्या तक्रारी नागरिकांकडून केल्या जातात. कार्यक्रमांच्या वेळी मोठ्या आवाजात संगीत सुरू असताना कारवाई करण्याची जबाबदारी कोणाची, तसेच नियमांचे उल्लंघन करणाऱ्यांवर प्रत्यक्षात किती कठोर कारवाई होते, याबाबतही प्रश्न उपस्थित केले जात आहेत.
बापट यांच्यावरील हल्ल्याच्या घटनेमुळे केवळ एका व्यक्तीच्या सुरक्षिततेचा प्रश्न निर्माण झालेला नाही, तर ध्वनीप्रदूषणाविरोधात भूमिका घेणाऱ्या नागरिकांना आपले म्हणणे मांडण्याचे स्वातंत्र्य आहे का, हा व्यापक प्रश्नही समोर आला आहे. कायदा हातात न घेता तक्रारी आणि मतभेद कायदेशीर मार्गाने सोडविणे आवश्यक असल्याचे मत नागरिकांकडून व्यक्त होत आहे.
दरम्यान, या हल्ल्याप्रकरणी संबंधित यंत्रणांनी निष्पक्ष चौकशी करून दोषींवर योग्य ती कारवाई करावी, अशी मागणी होत आहे. त्याचबरोबर डीजेच्या आवाजामुळे होणाऱ्या त्रासाबाबत प्रशासनाने नागरिकांच्या तक्रारींची गांभीर्याने दखल घेऊन ध्वनीप्रदूषणाच्या नियमांची प्रभावी अंमलबजावणी करावी, अशी अपेक्षाही व्यक्त केली जात आहे.
बापट यांच्यावरील हल्ल्याच्या निमित्ताने डीजेच्या आवाजाचा प्रश्न पुन्हा एकदा ऐरणीवर आला आहे. उत्सव साजरे करण्याचा अधिकार आणि नागरिकांना शांततेत जगण्याचा अधिकार यांच्यात समतोल साधण्याचे आव्हान प्रशासनासमोर आहे.
