Maharashtra MLC Election : महाराष्ट्र विधान परिषदेच्या शिक्षक आणि पदवीधर मतदारसंघांच्या निवडणुकीचा अंतिम निकाल जाहीर झाला असून, या निवडणुकीत महाविकास आघाडीने तीन जागांवर विजय मिळवत महायुतीला धक्का दिला आहे. दुसरीकडे, महायुतीने दोन जागांवर विजय मिळवला. या निकालामुळे राज्यातील राजकीय वर्तुळात चर्चेला उधाण आले असून, आगामी राजकीय घडामोडींच्या दृष्टीने या निकालाकडे महत्त्वपूर्ण संकेत म्हणून पाहिले जात आहे.
या निवडणुकीत पुणे पदवीधर, नागपूर पदवीधर आणि मराठवाडा पदवीधर या तिन्ही मतदारसंघांत महाविकास आघाडीच्या उमेदवारांनी विजय मिळवला. तर पुणे शिक्षक मतदारसंघात भाजपने आणि अमरावती शिक्षक मतदारसंघात एकनाथ शिंदे यांच्या शिवसेनेने बाजी मारली. काही मतदारसंघांतील निकालासाठी पसंतीक्रमानुसार मतमोजणी करावी लागल्याने अंतिम निकाल जाहीर होण्यास बराच वेळ लागला.
पाच मतदारसंघांचा निकाल; कोणत्या उमेदवाराने मारली बाजी?
विधान परिषद निवडणुकीत विजयी झालेल्या उमेदवारांची यादी पुढीलप्रमाणे आहे.
पुणे पदवीधर मतदारसंघ : हर्षदा देशमुख-जाधव
राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्षाच्या शरदचंद्र पवार गटाच्या उमेदवार हर्षदा देशमुख-जाधव यांनी भाजपच्या उमेदवार स्मिता जाधव यांचा पराभव केला. या विजयामुळे पुणे पदवीधर मतदारसंघातील महाविकास आघाडीचे वर्चस्व कायम राहिले.
नागपूर पदवीधर मतदारसंघ : अभिजीत वंजारी
काँग्रेसचे उमेदवार अभिजीत वंजारी यांनी भाजपचे उमेदवार सुधाकर कोहळे यांचा पराभव केला. नागपूरमधील ही लढत अत्यंत चुरशीची ठरली. पसंतीक्रमानुसार मतमोजणीदरम्यान निकालाचे चित्र बदलले आणि अखेरीस वंजारी यांनी विजय मिळवला.
मराठवाडा पदवीधर मतदारसंघ : डॉ. प्रतापसिंह पाटील
राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्षाच्या शरदचंद्र पवार गटाचे उमेदवार डॉ. प्रतापसिंह वेदप्रकाश पाटील यांनी राष्ट्रवादी काँग्रेसच्या अजित पवार गटाचे उमेदवार सतीश चव्हाण यांचा पराभव केला. या निकालामुळे मराठवाड्यातील राजकीय समीकरणांबाबत नव्याने चर्चा सुरू झाली आहे.
पुणे शिक्षक मतदारसंघ : कौस्तुभ गावडे
भाजपचे उमेदवार कौस्तुभ गावडे यांनी पुणे शिक्षक मतदारसंघात विजय मिळवला. या विजयामुळे महायुतीला शिक्षक मतदारसंघातील एका जागेवर यश मिळाले.
अमरावती शिक्षक मतदारसंघ : किरण सरनाईक
एकनाथ शिंदे यांच्या नेतृत्वाखालील शिवसेनेचे उमेदवार किरण सरनाईक यांनी अमरावती शिक्षक मतदारसंघात विजय मिळवला. त्यांनी काँग्रेसच्या उमेदवार आदिती पोहरे यांचा पराभव केला.
नागपूरमध्ये मतमोजणीदरम्यान मोठी उलथापालथ
या निवडणुकीतील सर्वाधिक चर्चेचा विषय ठरला तो नागपूर पदवीधर मतदारसंघाचा निकाल. या मतदारसंघात भाजपचे उमेदवार सुधाकर कोहळे आणि काँग्रेसचे अभिजीत वंजारी यांच्यात अटीतटीची लढत झाली.
मतमोजणीच्या सुरुवातीच्या टप्प्यांत भाजपचे उमेदवार आघाडीवर असल्याचे चित्र होते. मात्र, पहिल्या पसंतीच्या मतांमध्ये कोणत्याही उमेदवाराला विजयासाठी आवश्यक मतांचा कोटा पूर्ण करता आला नाही. त्यामुळे पुढील पसंतीक्रमाच्या मतांची मोजणी करण्यात आली.
या प्रक्रियेनंतर काँग्रेसचे अभिजीत वंजारी यांनी आघाडी घेत विजय मिळवला.
मराठवाड्यात राष्ट्रवादीच्या दोन गटांत लढत
मराठवाडा पदवीधर मतदारसंघातील निवडणूक राष्ट्रवादी काँग्रेसच्या दोन गटांतील प्रतिष्ठेची लढत ठरली. शरदचंद्र पवार गटाचे उमेदवार डॉ. प्रतापसिंह पाटील यांनी अजित पवार गटाचे उमेदवार आणि विद्यमान आमदार सतीश चव्हाण यांचा पराभव केला. या मतदारसंघात डॉ. प्रतापसिंह पाटील यांना एकूण ८५ हजार ८७६ मते मिळाली, तर सतीश चव्हाण यांना ६७ हजार ७५२ मते मिळाली. त्यामुळे डॉ. पाटील यांनी १८ हजार १२४ मतांच्या फरकाने विजय मिळवला.
या निकालासाठी मतमोजणीची प्रक्रिया दीर्घकाळ सुरू होती. पहिल्या पसंतीच्या मतांनंतर उमेदवारांची टप्प्याटप्प्याने वगळणी आणि मतपत्रिकांवरील पुढील पसंतीक्रमानुसार मतांचे हस्तांतरण करण्यात आले. त्यानंतर अंतिम निकाल जाहीर करण्यात आला.
पुणे पदवीधर मतदारसंघात शरद पवार गटाला यश
पुणे पदवीधर मतदारसंघात राष्ट्रवादी काँग्रेसच्या शरदचंद्र पवार गटाच्या हर्षदा देशमुख-जाधव यांनी विजय मिळवत भाजपला धक्का दिला. या मतदारसंघातील निवडणुकीकडे दोन्ही पक्षांनी प्रतिष्ठेची लढत म्हणून पाहिले होते. पदवीधर मतदारांचा कल कोणाच्या बाजूने राहतो, याकडे राजकीय पक्षांचे लक्ष लागले होते. अंतिम निकालात हर्षदा देशमुख-जाधव यांनी बाजी मारल्याने शरद पवार गटाच्या कार्यकर्त्यांमध्ये उत्साहाचे वातावरण निर्माण झाले.
पुणे शिक्षक मतदारसंघात भाजपचा विजय
पुणे शिक्षक मतदारसंघात भाजपचे कौस्तुभ गावडे यांनी विजय मिळवून महायुतीला दिलासा दिला. या मतदारसंघात अनेक उमेदवार रिंगणात असल्याने मतांचे विभाजन झाले. शिक्षक मतदारसंघात स्थानिक प्रश्न, शैक्षणिक क्षेत्रातील समस्या आणि शिक्षकांच्या अपेक्षा हे मुद्दे महत्त्वाचे ठरले. अखेरीस कौस्तुभ गावडे यांनी विजय मिळवत विधान परिषदेतील प्रवेशाचा मार्ग मोकळा केला.
मतमोजणीला विलंब का झाला?
विधान परिषद निवडणुकीतील मतमोजणी दीर्घकाळ चालण्यामागे पसंतीक्रम पद्धती हे प्रमुख कारण ठरले. या निवडणुकीत मतदारांना उमेदवारांना पहिली, दुसरी आणि त्यानंतरची पसंती देता येते.
पहिल्या पसंतीच्या मतांमध्ये एखाद्या उमेदवाराला विजयासाठी आवश्यक मतांचा कोटा मिळाला नाही, तर नियमानुसार कमी मते मिळालेल्या उमेदवारांना वगळून त्यांच्या मतपत्रिकांवरील पुढील उपलब्ध पसंतीक्रमानुसार मते हस्तांतरित केली जातात. या प्रक्रियेमुळे नागपूर आणि मराठवाड्यासह काही मतदारसंघांतील अंतिम निकालासाठी अधिक वेळ लागला.
