September Rules : सप्टेंबर महिन्याची सुरुवात सर्वसामान्य नागरिकांसाठी काही महत्त्वाचे आर्थिक बदल घेऊन झाली आहे. आजपासून दूध, CNG आणि व्यावसायिक वापराच्या LPG सिलिंडरच्या दरात वाढ झाली आहे. दुसरीकडे विमानतळावरील काही शुल्क कमी करण्यात आल्याने काही प्रवाशांना दिलासा मिळणार आहे. मात्र, या सर्व बदलांचा परिणाम संपूर्ण देशात एकसारखा होणार नसून काही दर विशिष्ट शहरांपुरते मर्यादित आहेत.
मुंबईत भैंसच्या दुधाच्या दरात मोठी वाढ
मुंबई आणि आसपासच्या परिसरात तबेल्यातून मिळणाऱ्या खुल्या भैंसच्या दुधाच्या घाऊक दरात मोठी वाढ करण्यात आली आहे. 1 सप्टेंबरपासून दूधाचा दर 93 रुपयांवरून 102 रुपये प्रति लिटर करण्यात आला आहे. म्हणजेच घाऊक दरात थेट 9 रुपयांची वाढ झाली आहे.
ही नवीन दररचना 28 फेब्रुवारी 2027 पर्यंत लागू राहणार आहे. पशुखाद्य, चारा, वाहतूक तसेच जनावरांच्या देखभालीचा वाढता खर्च यामुळे दूध उत्पादकांवरील आर्थिक भार वाढल्याचे सांगण्यात येत आहे.
मात्र, या निर्णयाचा अर्थ देशभरातील सर्व प्रकारच्या पॅकेज्ड किंवा ब्रँडेड दुधाच्या किमती वाढल्या असा होत नाही. ग्राहकांना प्रत्यक्षात किती दर द्यावा लागेल, हे विक्रेता आणि स्थानिक बाजारपेठेनुसार बदलू शकते.
कमर्शियल LPG सिलिंडरही महाग
19 किलोच्या व्यावसायिक LPG सिलिंडरच्या किमतीतही 1 सप्टेंबरपासून वाढ झाली आहे. देशातील विविध शहरांमध्ये सुमारे 9.50 रुपयांची वाढ करण्यात आली आहे.
उदाहरणार्थ, दिल्लीमध्ये 19 किलोचा सिलिंडर 2,738 रुपयांवरून 2,747.50 रुपये झाला आहे. चेन्नईमध्ये तो 2,906 रुपयांवरून 2,916.50 रुपये झाला. मुंबईतही किंमत 2,691.50 रुपयांवरून 2,701 रुपये झाली आहे.
या वाढीचा थेट परिणाम हॉटेल, रेस्टॉरंट, ढाबे, मिठाईची दुकाने आणि इतर व्यावसायिक LPG वापरणाऱ्या व्यवसायांवर होऊ शकतो. त्यामुळे पुढील काळात खाद्यपदार्थांच्या किमतीवरही त्याचा अप्रत्यक्ष परिणाम होण्याची शक्यता आहे.
घरगुती LPG सिलिंडरबाबत दिलासा
व्यावसायिक सिलिंडरच्या किमतीत वाढ झाली असली तरी 14.2 किलोच्या घरगुती LPG सिलिंडरच्या दरात या बदलामुळे वाढ करण्यात आलेली नाही. त्यामुळे घरगुती ग्राहकांना या निर्णयाचा थेट फटका बसलेला नाही.
मुंबई आणि पुण्यात CNG महाग
CNG वापरणाऱ्या वाहनधारकांसाठीही सप्टेंबरची सुरुवात काहीशी महाग ठरली आहे. मुंबई महानगर क्षेत्रात CNG च्या दरात प्रति किलो 2 रुपयांची वाढ झाली असून नवीन दर 88 रुपये प्रति किलो झाला आहे.
पुण्यातही CNG दरात प्रति किलो 2 रुपयांची वाढ झाली आहे. मात्र, ही वाढ संपूर्ण देशात लागू झालेली नाही. CNGचे दर शहर, स्थानिक गॅस कंपनी आणि पुरवठ्याच्या परिस्थितीनुसार वेगवेगळे असतात.
CNGच्या दरवाढीमुळे खासगी वाहनधारकांसोबतच कॅब, ऑटो आणि व्यावसायिक वाहतूक क्षेत्राच्या खर्चावरही परिणाम होऊ शकतो. मुंबईत CNG, दूध आणि इतर वाहतूक खर्चात एकाचवेळी वाढ झाल्याने नागरिकांच्या मासिक बजेटवर अतिरिक्त भार पडण्याची शक्यता आहे.
विमान तिकीट महाग झाले का?
1 सप्टेंबरपासून विमानतळावरील शुल्क व्यवस्थेत काही महत्त्वाचे बदल करण्यात आले आहेत. मात्र, देशभरातील विमान तिकिटे सरसकट महाग झाली आहेत, असे म्हणणे योग्य ठरणार नाही.
बेंगळुरू विमानतळावर येणाऱ्या प्रवाशांकडून प्रथमच User Development Fee (UDF) आकारला जाणार आहे. देशांतर्गत आगमनासाठी हा शुल्क 125 रुपये, तर आंतरराष्ट्रीय आगमनासाठी 426 रुपये आहे.
दुसरीकडे, विमानतळावरून प्रस्थान करणाऱ्या प्रवाशांसाठी शुल्क कमी करण्यात आले आहे. देशांतर्गत प्रस्थान शुल्क 550 रुपयांवरून 300 रुपये, तर आंतरराष्ट्रीय प्रस्थान शुल्क 1,500 रुपयांवरून 997 रुपये करण्यात आले आहे.
त्यामुळे बेंगळुरू विमानतळावरून प्रवास करणाऱ्या काही प्रवाशांना एकूण शुल्काच्या दृष्टीने दिलासा मिळू शकतो. हैदराबाद विमानतळावरही देशांतर्गत आणि आंतरराष्ट्रीय प्रस्थान शुल्कात बदल करण्यात आला आहे.
विमान तिकिटाची अंतिम किंमत मात्र विमान कंपनी, प्रवासाचा मार्ग, प्रवासाची तारीख, मागणी आणि इतर शुल्कांवर अवलंबून असते. त्यामुळे विमान तिकिटांच्या किमतीबाबत प्रत्येक प्रवाशाने बुकिंगच्या वेळी अंतिम भाडे तपासणे महत्त्वाचे आहे.
सर्वसामान्यांच्या बजेटवर काय परिणाम?
1 सप्टेंबरपासून झालेल्या या बदलांकडे पाहिल्यास नागरिकांना महागाईचा काही प्रमाणात अतिरिक्त भार सहन करावा लागू शकतो. मुंबईतील दूध दरवाढीचा परिणाम थेट घरगुती खर्चावर होऊ शकतो. CNG महागल्याने वाहन चालवण्याचा खर्च वाढणार आहे. त्याचबरोबर कमर्शियल LPGच्या दरवाढीचा अप्रत्यक्ष परिणाम हॉटेल आणि खाद्यपदार्थांच्या किमतीवर होऊ शकतो.
दुसरीकडे, घरगुती LPG सिलिंडरच्या दरात वाढ न होणे आणि काही विमानतळांवरील प्रस्थान शुल्क कमी होणे हे नागरिकांसाठी दिलासादायक बदल आहेत.
