ITR

Income Tax : अनेक करदात्यांना असे वाटते की, उत्पन्नावर कोणताही आयकर लागत नसेल तर आयकर विवरणपत्र (Income Tax Return-ITR) दाखल करण्याची गरज नाही. मात्र, आर्थिक नियोजन आणि भविष्यातील विविध व्यवहारांच्या दृष्टीने ITR दाखल करणे फायदेशीर ठरू शकते. कर देय नसतानाही नियमितपणे ITR भरल्यास अनेक महत्त्वाचे लाभ मिळू शकतात. ITR हा व्यक्तीच्या उत्पन्नाचा अधिकृत दस्तऐवज मानला जातो. गृहकर्ज, वाहनकर्ज किंवा वैयक्तिक कर्जासाठी अर्ज करताना बहुतांश बँका मागील दोन ते तीन वर्षांचे ITR मागतात. नियमित ITR दाखल केल्यास कर्ज मंजुरीची प्रक्रिया अधिक सुलभ होऊ शकते. परदेशात शिक्षण, नोकरी किंवा पर्यटनासाठी व्हिसा अर्ज करताना अनेक देश अर्जदाराकडून आर्थिक स्थैर्याचा पुरावा म्हणून ITR ची प्रत मागतात. त्यामुळे वेळेवर ITR दाखल करणाऱ्या व्यक्तींना व्हिसा प्रक्रियेतही फायदा होतो. अनेक कर्मचाऱ्यांच्या किंवा गुंतवणूकदारांच्या उत्पन्नातून स्रोतावर कर (TDS) कापला जातो. प्रत्यक्षात कर देय नसल्यास किंवा कमी कर लागू होत असल्यास ITR भरल्यानंतरच अतिरिक्त कापलेला कर परतावा (Refund) म्हणून मिळू शकतो. त्यामुळे रिफंड मिळवण्यासाठी ITR दाखल करणे आवश्यक असते. याशिवाय, आर्थिक व्यवहारांमध्ये विश्वासार्हता वाढवण्यासाठीही ITR उपयुक्त ठरतो. व्यवसाय सुरू करणे, मोठी आर्थिक गुंतवणूक करणे किंवा काही सरकारी योजनांचा लाभ घेण्यासाठीही ITR महत्त्वाचा दस्तऐवज म्हणून वापरला जातो. तज्ज्ञांच्या मते, जरी कर भरण्याची जबाबदारी नसली तरी पात्रता असल्यास दरवर्षी ITR दाखल करणे ही चांगली आर्थिक सवय आहे. त्यामुळे भविष्यातील आर्थिक व्यवहार अधिक सुलभ होतात आणि आवश्यक कागदपत्रांची पूर्तता करण्यास अडचण येत नाही. म्हणूनच, कर देय नसला तरी ITR दाखल करण्याचा विचार करणे प्रत्येक करदात्यासाठी फायदेशीर ठरू शकते.